Δευτέρα 30 Ιουνίου 2008

Νέα βιβλία: Ναι, αλλά πώς και με ποιο περιεχόμενο;

Τα σχολικά βιβλία πρέπει να ανανεώνονται, να αλλάζουν. Αυτό κανείς δεν μπορεί να το αμφισβητήσει. Όμως το απαράδεκτο που ζούμε αυτές τις μέρες είναι να καλούμαστε να ενημερωθούμε από τους σχολικούς συμβούλους χωρίς να έχουμε τα σχολικά βιβλία στα χέρια μας τυπωμένα. Η κυβέρνηση δεν κατάφερε ακόμη να τυπώσει τα νέα βιβλία, μας ενημερώνει γι’ αυτά, θα πρέπει να τα χρησιμοποιήσουμε στις τάξεις μας από την επόμενη σχολική χρονιά, και, παρ’ όλα αυτά, δεν αναμένεται να πάρουμε τα βιβλία αυτά στα χέρια μας πριν από το Σεπτέμβρη!
Και μη φτάνοντας αυτό, τα νέα βιβλία εισάγονται με μια πρωτοφανή βιασύνη, δίχως να έχουν διδαχθεί πειραματικά -για ένα διάστημα τουλάχιστον- σε κάποιες σχολικές μονάδες.
Όλα αυτά αναμένεται να δημιουργήσουν σοβαρά προβλήματα του χρόνου στα σχολεία, ενώ για μια ακόμη φορά δεν ξεκαθαρίζεται εάν θα έχουν στα χέρια τους οι δάσκαλοι τα βιβλία δασκάλου, όπως οι μαθητές τα δικά τους, ή θα τα φάει και αυτά η πολυετής λιτότητα που εφαρμόζουν στην Δημόσια Παιδεία οι κυβερνήσεις ΠΑΣΟΚ – ΝΔ.
Η ιδιωτικοποίηση επί θύραις
Μια δυσάρεστη «έκπληξη» σχετικά με τα νέα βιβλία είναι η ανάληψη της εκτύπωσης κάποιων από αυτά από ιδιωτικούς εκδοτικούς οίκους. Αυτό γίνεται στα πλαίσια της σταδιακής κατάργησης και ιδιωτικοποίησης του Οργανισμού Εκδόσεως Διδακτικών Βιβλίων, ο οποίος εκδίδει τα σχολικά βιβλία εδώ και δεκαετίες. Οι ιδιωτικοί εκδοτικοί οίκοι μυρίστηκαν κέρδη, τεράστιους τζίρους, εάν συνυπολογίσει κανείς τα «βοηθητικά» βιβλία που αναμένεται να κυκλοφορήσουν. Αλλά η ανάληψη από ιδιωτικούς εκδοτικούς οίκους τους δίνει και άλλες δυνατότητες, όπως η κυκλοφορία των σχολικών βιβλίων στο εμπόριο, η διοργάνωση σεμιναρίων (διαφήμιση, ιδεολογική διείσδυση) για τους εκπαιδευτικούς από τους εκδοτικούς οίκους, κι αύριο – μεθαύριο, γιατί όχι και πληρωμή των βιβλίων από τους μαθητές (αυτούς που έχουν), άλλωστε ήδη κάποιοι κονδυλοφόροι προτείνουν τέτοιες ιδέες στον Τύπο.
Σημειώνουμε ότι σε άλλες χώρες που εφαρμόστηκαν τέτοια μοντέλα ιδιωτικοποίησης των σχολικών βιβλίων είχαμε φαινόμενα του τύπου η Dow Chemical να αναλαμβάνει την έκδοση των βιβλίων της Χημείας (τι περιμένουμε άραγε να λέει σε αυτά τα βιβλία μια πολυεθνική για τη χημική ρύπανση, τις επιπτώσεις στη δημόσια υγεία, την υγιεινή, την ασφάλεια και τα δικαιώματα των εργαζομένων σε χημικά εργοστάσια;). Κι αλήθεια, είναι άσχετη η σταδιακή ιδιωτικοποίηση των βιβλίων με την ήδη ψηφισμένη σύμπραξη ιδιωτικού και δημόσιου τομέα στην κατασκευή σχολικών κτιρίων (τα νέα σχολικά κτίρια θα ανήκουν πλέον σε ιδιώτες στους οποίους το Δημόσιο θα πληρώνει νοίκι) και τη σχεδιαζόμενη αναθεώρηση του Συντάγματος για την προώθηση ιδιωτικών πανεπιστημίων;
Κι οι ταξικές και κοινωνικές ανισότητες;
Αλλά τα όποια νέα βιβλία, όσο καλά και να είναι, υπάρχει ο κίνδυνος να οξύνουν τις ταξικές και κοινωνικές ανισότητες:
· Η κατάργηση του προγραφικού και προαναγνωστικού σταδίου στα βιβλία της Α’ τάξης είναι σε βάρος των ασθενέστερων και φτωχότερων μαθητών. Θεωρείται δεδομένο πλέον ότι οι μαθητές φτάνοντας στην Α’ τάξη θα γνωρίζουν τα γράμματα της Αλφαβήτας, κι αυτό τη στιγμή που η Προσχολική Αγωγή δεν είναι υποχρεωτική στην Ελλάδα! Έτσι, όποιοι προέρχονται από μεσαία και πλούσια κοινωνικά στρώματα θα ξέρουν την Αλφαβήτα, ενώ οι φτωχότεροι, ιδίως εάν δεν έχουν φοιτήσει σε νηπιαγωγείο, θα βρίσκονται σε κατώτερη θέση, ήδη από την Α’ Δημοτικού!
· Προβληματική αναμένεται να είναι η εφαρμογή των νέων βιβλίων στα ολιγοθέσια σχολεία, στις φτωχές συνοικίες, στους μετανάστες, σε πολυπληθή τμήματα, σε σχολεία χωρίς στοιχειώδη υποδομή. Πώς θα χρησιμοποιήσουν τα CD-ROM που θα συνοδεύουν κάποια νέα βιβλία σχολεία που δεν διαθέτουν υπολογιστές; Πώς θα χρησιμοποιήσουν εκπαιδευτικοί και μαθητές τις βιβλιογραφικές παραπομπές που υπάρχουν σε αρκετές ενότητες των νέων βιβλίων ή και τις παραπομπές σε δικτυακούς τόπους στο Ίντερνετ, όταν τα περισσότερα σχολεία δεν διαθέτουν σχολικές βιβλιοθήκες, ενώ ελάχιστα έχουν σε λειτουργία εργαστήρια υπολογιστών; Δεν θα είναι σε βάρος των φτωχότερων μαθητών, των υποβαθμισμένων συνοικιών και της υπαίθρου αυτή η κατάσταση;
· Πώς θα διαρρυθμίσουν διαφορετικά την αίθουσα της Α’ Δημοτικού, σύμφωνα με τις οδηγίες των νέων βιβλίων, σχολεία όπως τα 16ο-17ο Δ.Σ. Χανίων, όταν οι αίθουσες εκεί έχουν μοιραστεί πρόχειρα στα δύο, κι ίσα – ίσα χωράνε θρανία και μαθητές;
· Δεν θα έχουμε περαιτέρω περιθωριοποίηση των αδύνατων, φτωχών και μεταναστών μαθητών, εάν συνεχιστεί η κατάργηση των τμημάτων υποδοχής παλιννοστούντων και μεταναστών μαθητών, η μη στήριξή τους με φροντιστηριακά τμήματα και τμήματα ένταξης και, κυρίως, εάν δεν μειωθεί ριζικά ο ανώτατος αριθμός επιτρεπόμενων μαθητών σε ένα τμήμα, ώστε σε καμιά περίπτωση να μην υπάρχουν τμήματα με περισσότερους από 20 μαθητές;
Ιδεολογικά ζητήματα
Ένα άλλο ζήτημα είναι ότι τα νέα βιβλία θεωρούν δεδομένο ότι όλα τα σχολεία θα εφαρμόσουν τη λεγόμενη «ευέλικτη ζώνη» προς δόξαν της παιδαγωγικής ελευθερίας και αυτονομίας του εκπαιδευτικού.
Στα ζητήματα του περιεχομένου των νέων βιβλίων θα επανέλθουμε με λεπτομέρειες όταν θα καταφέρουμε να τα έχουμε στα χέρια μας. Μερικές πρώτες παρατηρήσεις μόνο: Βελτιώσεις υπάρχουν (χωριστά κεφάλαια για τη γαλλική επανάσταση, για τη θρησκευτική μεταρρύθμιση, τις ανακαλύψεις, για το φεμινιστικό κίνημα κ.ά) αλλά και ελλείψεις (απουσιάζει όλως τυχαίως η Οκτωβριανή Επανάσταση –πρόκειται προφανώς για γεγονός ήσσονος σημασίας…). Αλλά και συσκοτίσεις που υπήρχαν σε προηγούμενα βιβλία συνεχίζονται, όπως η άρνηση αναφοράς του κοινωνικού χαρακτήρα της επανάστασης του ’21 στην Ελλάδα, η απόδοση των αιτίων του εμφυλίου μέσα στην επανάσταση του ’21 σε …προσωπικές διενέξεις και δίψα για εξουσία των «ανθρώπων των όπλων» και των προκρίτων, η απουσία της Κρήτης από την επανάσταση του ’21 κλπ.
5-4-2006
Ενωτική Αγωνιστική Κίνηση

Δεν υπάρχουν σχόλια: